HomenewsMột vị khách nước ngoài sẵn sàng trả mức thù lao hậu hĩnh để thuê một cậu bé đánh giày làm “hướng dẫn viên” suốt một ngày. Nhưng thay vì ghé thăm những danh lam thắng cảnh, anh chỉ yêu cầu cậu dẫn mình đi ăn tất cả những món mà cậu thích nhất.Khoa học Nước & Biển

Một vị khách nước ngoài sẵn sàng trả mức thù lao hậu hĩnh để thuê một cậu bé đánh giày làm “hướng dẫn viên” suốt một ngày. Nhưng thay vì ghé thăm những danh lam thắng cảnh, anh chỉ yêu cầu cậu dẫn mình đi ăn tất cả những món mà cậu thích nhất.

Họ rong ruổi khắp phố xá, ăn uống, trò chuyện như hai người bạn quen thân. Đến cuối ngày, trước khi rời đi, người khách mỉm cười nói:
“Cảm ơn cậu… nhờ cậu mà tôi đã có một ngày thật vui.”

Tưởng chừng chỉ là một chuyến dạo chơi giản đơn, nhưng chính câu nói ấy lại khiến cậu bé đứng lặng. Bởi lúc đó, cậu mới chợt hiểu—mục đích thật sự của người khách ấy chưa bao giờ chỉ là ăn uống hay vui chơi… mà là điều gì đó sâu xa hơn rất nhiều.

Tiếng còi xe ở cái thành phố không bao giờ ngủ này vốn dĩ đã là một bản nhạc nền quen thuộc với Quân. Cậu mười bốn tuổi, gương mặt sạm nắng và đôi bàn tay lúc nào cũng vương mùi xi đánh giày. Chiếc hộp gỗ cũ kỹ đeo bên sườn là gia tài, là cần câu cơm, và cũng là người bạn trung thành nhất của cậu trên khắp các vỉa hè.

Buổi sáng hôm ấy, khi nắng vừa kịp nhảy nhót trên những tán lá bằng lăng, Quân đang ngồi bệt bên lề đường thì một đôi giày da nâu bóng loáng dừng lại trước mặt. Nhìn lên, cậu thấy một người đàn ông nước ngoài cao lớn, mặc chiếc sơ mi xanh nhạt giản dị. Anh ta không nói tiếng Việt, nhưng nụ cười hiền hậu và đôi mắt xanh sâu thẳm dường như có khả năng xóa tan rào cản ngôn ngữ.

Người đàn ông tên là Mark. Qua một vài câu tiếng Anh bồi và những cử chỉ tay chân vụng về, Quân hiểu rằng Mark muốn thuê cậu làm “hướng dẫn viên” cho cả ngày hôm nay. Nhưng lạ thay, anh không muốn đi bảo tàng, không muốn xem những tòa nhà chọc trời, cũng chẳng thiết tha gì những di tích nổi tiếng mà khách du lịch thường xếp hàng dài để chụp ảnh.

“Tôi trả cậu số tiền này,” Mark rút ra mấy tờ tiền mệnh giá lớn, đủ để Quân đánh giày cả tháng trời, “với điều kiện: hãy dẫn tôi đi ăn những món mà cậu thích nhất. Cứ coi như tôi là một người bạn đi cùng cậu vậy.”

Quân ngẩn người. Cậu chưa bao giờ gặp vị khách nào kỳ lạ đến thế. Sau một thoáng do dự, cậu gật đầu, đeo chiếc hộp đánh giày lên vai, bắt đầu cuộc hành trình ngược đời nhất mà cậu từng trải qua.

Điểm đến đầu tiên không phải nhà hàng sang trọng có máy lạnh. Quân dẫn Mark vào một con hẻm nhỏ hẹp đến mức hai người đi ngược chiều phải né nhau. Ở đó có một gánh xôi vỉa hè của một bà cụ lưng đã còng. Quân gọi hai gói xôi xéo thơm phức mùi hành phi và mỡ gà. Họ ngồi trên hai chiếc ghế nhựa thấp tè, đầu gối gần như chạm cằm. Quân lén liếc nhìn Mark, lo sợ vị khách ngoại quốc này sẽ khó chịu vì sự chật chội và nóng bức. Nhưng không, Mark cầm gói xôi bằng lá sen, hít hà mùi thơm một cách say mê rồi bắt chước Quân, dùng tay bốc những nắm xôi dẻo quánh. Anh ta giơ ngón tay cái lên, đôi mắt sáng rực thay cho lời khen ngợi.

Trưa đến, nắng bắt đầu gay gắt. Quân dẫn Mark đến tiệm bánh mì xếp hàng dài trên phố. Đây là món ăn xa xỉ đối với Quân, thường cậu chỉ dám mua một ổ không nhân để ăn qua bữa, nhưng hôm nay, với số tiền của Mark, cậu mạnh dạn gọi hai ổ đặc biệt đầy ắp thịt nguội, pate và đồ chua. Họ ngồi dưới gốc cây cổ thụ ven đường, vừa ăn vừa ngắm dòng người hối hả qua lại. Quân say sưa kể (bằng cả lời nói lẫn điệu bộ) về việc cậu thích cảm giác vỏ bánh mì giòn tan vỡ ra trong miệng như thế nào. Mark lắng nghe chăm chú, thỉnh thoảng lại gật đầu như thể anh hiểu hết những nỗi niềm của một đứa trẻ mưu sinh.

Cao trào của ngày hôm ấy diễn ra vào buổi chiều, khi cơn mưa rào bất chợt của vùng nhiệt đới trút xuống.

Quân kéo Mark vào trú dưới mái hiên của một tiệm tạp hóa cũ. Trong cái se lạnh của cơn mưa, cậu dẫn anh đến một sạp chuối nướng thơm lừng góc phố. Những quả chuối bọc nếp nướng trên than hồng, rưới thêm chút nước cốt dừa béo ngậy và đậu phộng rang. Quân ăn một cách ngon lành, đôi mắt lấp lánh niềm vui giản đơn của một đứa trẻ. Mark lặng lẽ quan sát, thỉnh thoảng lại đưa tay lau vệt nước cốt dừa dính trên khóe miệng Quân như cách một người anh trai chăm sóc em mình.

Khi hoàng hôn buông xuống, trả lại cho thành phố vẻ lung linh của những ánh đèn màu, cuộc hành trình kết thúc tại chính nơi nó bắt đầu. Mark rút thêm một xấp tiền nữa đặt vào tay Quân, nhưng cậu bé lắc đầu quầy quậy. Số tiền thù lao ban sáng đã là quá lớn đối với cậu.

Mark mỉm cười, nắm lấy đôi bàn tay gầy guộc, chai sần của Quân rồi nhẹ nhàng nói: “Cảm ơn cậu… nhờ cậu mà tôi đã có một ngày thật vui.”

Anh quay lưng đi, bóng cao lớn dần hòa vào dòng người đông đúc. Quân đứng lặng hồi lâu, nhìn theo cái bóng ấy cho đến khi nó mất hút. Cậu cúi xuống nhìn đôi bàn tay mình—đôi bàn tay vốn chỉ quen với việc cầm bàn chải, đánh bóng sự sang trọng cho người khác nhưng chưa bao giờ được ai trân trọng như một người bạn.

Chợt, Quân hiểu ra tất cả.

Mục đích của Mark chưa bao giờ là đi tìm những món ngon. Anh không thuê cậu để làm hướng dẫn viên, mà anh đang “mua” lại một ngày vất vả của cậu. Mark thừa hiểu rằng, nếu anh chỉ đơn giản cho tiền, Quân sẽ dùng nó để mua gạo, để tiết kiệm, và lại tiếp tục lao vào guồng quay mưu sinh mà quên mất mình vẫn là một đứa trẻ.

Bằng cách yêu cầu Quân dẫn đi ăn “những món cậu thích nhất”, Mark đã khéo léo tặng cho cậu một ngày được sống đúng nghĩa: được ăn ngon mà không lo về giá, được nghỉ ngơi mà không thấy tội lỗi, và được tôn trọng như một con người ngang hàng chứ không phải một kẻ hầu hạ dưới chân những đôi giày da.

Dưới ánh đèn đường vàng vọt, Quân mở chiếc hộp gỗ của mình ra. Bên trong, ngoài những lọ xi đen, xi nâu, còn sót lại mẩu bánh mì ăn dở và hương thơm của lá sen gói xôi buổi sáng. Cậu bé mười bốn tuổi bật khóc—những giọt nước mắt không phải vì tủi thân, mà vì lần đầu tiên trong đời, cậu hiểu rằng thế giới này không chỉ có mùi xi đánh giày khét lẹt, mà còn có cả hơi ấm của sự tử tế được giấu kín sau một lời đề nghị viển vông.