12 năm học sinh giỏi, tốt nghiệp ĐH loại xuất sắc, giờ tôi chỉ là một nhân viên bình thường: Bố mẹ thời nay cứ ép con học nhiều để làm gì

Nếu quay lại những năm tháng cắp sách đến trường, có lẽ không ai nghĩ hành trình của tôi sẽ dừng lại ở một điểm “bình thường” như thế này. Tôi từng là niềm tự hào của gia đình. Những tấm giấy khen, những lần đứng top đầu lớp, những lời khen “con nhà người ta”… tất cả như một lời hứa ngầm rằng chỉ cần học thật giỏi, tương lai chắc chắn sẽ rộng mở.

Bố mẹ tôi cũng như rất nhiều phụ huynh khác, luôn đặt kỳ vọng lớn vào việc học. Lịch học của tôi gần như kín mít. Sáng học ở trường, chiều học thêm, tối lại ôn bài. Có những ngày tôi chỉ mong được ngủ sớm, được chơi một chút, nhưng rồi lại bị kéo về với bài tập, với điểm số. Tôi không trách bố mẹ, vì tôi biết họ muốn tốt cho tôi. Nhưng khi đó, tôi cũng không có nhiều cơ hội để hiểu bản thân mình thực sự thích gì, giỏi điều gì ngoài việc… học.

Tôi lớn lên trong niềm tin rất rõ ràng: học giỏi sẽ đổi đời.

Lên đại học, tôi tiếp tục giữ phong độ. Tôi học chăm chỉ, cố gắng đạt điểm cao, tham gia thêm một vài hoạt động để hồ sơ đẹp hơn. Tôi tốt nghiệp loại xuất sắc, cầm tấm bằng trên tay với sự tự tin rằng mình đã làm đúng tất cả những gì cần làm.

Ảnh minh họa

Nhưng thực tế lại không diễn ra như vậy.

Ra trường, tôi mất gần 6 tháng mới tìm được công việc đúng chuyên ngành. Đó là khoảng thời gian khiến tôi bắt đầu hoài nghi chính mình. Tôi gửi rất nhiều CV, đi phỏng vấn nhiều nơi, nhưng không phải lúc nào kết quả cũng như mong đợi. Có những nơi từ chối thẳng, có nơi im lặng. Khi đó, tôi mới nhận ra: ngoài điểm số, còn rất nhiều yếu tố khác mà nhà trường không dạy.

Khi có được công việc hiện tại, tôi đã rất nhẹ nhõm. Công việc không tệ, môi trường ổn định, đồng nghiệp dễ chịu. Tôi làm việc chăm chỉ, hoàn thành tốt nhiệm vụ, luôn cố gắng không để ai phải phàn nàn. Tôi nghĩ rằng chỉ cần tiếp tục như vậy, cơ hội sẽ đến.

Nhưng 4 năm trôi qua, mức lương của tôi vẫn chỉ quanh quẩn 10–12 triệu đồng.

Ở TP HCM, con số này chỉ đủ để duy trì cuộc sống ở mức cơ bản. Mỗi tháng, tôi chi khoảng 4 triệu đồng tiền thuê phòng và điện nước, 3–4 triệu cho ăn uống, đi lại. Những khoản phát sinh như hiếu hỉ, khám bệnh, sửa xe… luôn xuất hiện bất ngờ. Cuối tháng, số tiền còn lại chỉ khoảng 2–3 triệu, có tháng gần như không dư.

Không có khoản tiết kiệm đáng kể. Không có cảm giác mình đang tiến lên.

Điều khiến tôi trăn trở không hẳn là tiền. Nếu chỉ là tiền, có lẽ tôi đã chấp nhận dễ dàng hơn. Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là cảm giác những nỗ lực suốt nhiều năm dường như không mang lại kết quả tương xứng.

Tôi đã làm đúng những gì người lớn từng dạy: học chăm, sống kỷ luật, đi theo con đường “an toàn”. Nhưng khi bước ra đời, tôi nhận ra thế giới vận hành theo những quy luật khác.

Có những người bạn của tôi, học lực không nổi bật, thậm chí bỏ học sớm, lại đang kinh doanh hoặc làm nghề tự do với thu nhập cao hơn. Họ không có bảng điểm đẹp, nhưng họ có sự linh hoạt, dám thử, dám thất bại và làm lại.

Nhìn họ, tôi không phủ nhận giá trị của việc học. Nhưng tôi bắt đầu hiểu rằng học giỏi không phải là tấm vé đảm bảo cho một cuộc sống tốt.

Và từ đó, tôi nghĩ nhiều hơn đến cách mà chúng ta đang nuôi dạy con cái.

Nếu có thể nói điều gì đó với các bậc phụ huynh hôm nay, tôi nghĩ mình sẽ nói: đừng bắt con học quá nhiều. Đừng biến việc học thành áp lực lớn nhất trong tuổi thơ của con.

Học giỏi là tốt. Nhưng một đứa trẻ không chỉ cần điểm số. Con cần được chơi, được trải nghiệm, được sai và được hiểu chính mình. Khi lịch học kín từ sáng đến tối, con có thể giỏi hơn trong sách vở, nhưng lại thiếu đi những kỹ năng quan trọng như giao tiếp, thích nghi, xử lý vấn đề.

Thực tế, khi đi làm, tôi nhận ra những người tiến nhanh không hẳn là người học giỏi nhất. Họ là những người biết nắm bắt cơ hội, biết giao tiếp, biết học thêm những kỹ năng mới ngoài chuyên môn.

Những điều đó, tiếc là tôi đã không được chuẩn bị từ sớm.

Áp lực học tập quá lớn đôi khi khiến trẻ đánh mất sự tò mò và niềm vui học hỏi tự nhiên. Các em học vì sợ điểm kém, vì muốn làm hài lòng bố mẹ, chứ không phải vì thực sự hiểu giá trị của kiến thức. Và khi bước ra khỏi môi trường có sẵn khuôn mẫu như nhà trường, các em dễ rơi vào trạng thái lúng túng.

Tôi không nói rằng việc học không quan trọng. Nhưng nó không nên là con đường duy nhất. Một đứa trẻ cần được phát triển toàn diện, cả kiến thức lẫn kỹ năng, cả tư duy lẫn cảm xúc.

Còn với tôi, tôi vẫn đang ở giữa những lựa chọn.

Tiếp tục công việc hiện tại, chờ đợi một cơ hội thăng tiến chậm nhưng an toàn. Hay mạnh dạn rẽ sang một hướng khác, dù phải bắt đầu lại từ đầu.

Tôi chưa có câu trả lời rõ ràng. Nhưng có một điều tôi chắc chắn: nếu một ngày nào đó tôi có con, tôi sẽ không ép con phải trở thành “đứa trẻ giỏi nhất lớp”. Tôi chỉ mong con hiểu mình là ai, muốn gì, và có đủ kỹ năng để tự bước đi trên con đường của mình.

Bởi vì sau tất cả, cuộc sống không phải là một bài kiểm tra có đáp án đúng sai rõ ràng. Và thành công cũng không chỉ được đo bằng những con điểm trên giấy.